Widelec i łyżka tkwią w zapałce, a cały układ balansuje na krawędzi szklanki. Środek ciężkości potrafi zaskoczyć.
Co nam będzie potrzebne?
- widelec
- łyżka
- zapałka lub wykałaczka
- szklanka
Jak wykonać doświadczenie?
- Wsuń widelec i łyżkę między siebie tak, by zachodziły na siebie zębkami/główką.
- Włóż zapałkę między zęby widelca od strony trzpienia.
- Połóż koniec zapałki na krawędzi szklanki.
- Powoli puść – cały układ powinien balansować na krawędzi szklanki.
- Gdy już balansuje, możesz podpalić część zapałki wysuniętą poza szklankę – ogień zgaśnie na krawędzi szklanki, a układ nadal będzie balansować!
Wyjaśnienie naukowe
Każdy przedmiot ma środek ciężkości – punkt, w którym skupia się cały jego ciężar. Gdy punkt podparcia znajduje się powyżej środka ciężkości układu, układ jest w stabilnej równowadze: każde wychylenie powoduje powrót do pozycji wyjściowej. W tym eksperymencie zakrzywione ramiona widelca i łyżki opuszczają się po obu stronach zapałki znacznie niżej niż krawędź szklanki. Dzięki temu środek ciężkości całego układu (widelec + łyżka + zapałka) leży poniżej punktu podparcia, mimo że same sztućce wyglądają, jakby “wystawały” ponad szklankę. Dokładnie ten sam mechanizm stosują akrobaci na linie – długi drążek opuszczają nisko, by środek ciężkości był poniżej liny.