Czy coś może być jednocześnie cieczą i ciałem stałym? Tak – i możesz to zrobić w domu z mąki i wody.
Co nam będzie potrzebne?
- 2 szklanki mąki ziemniaczanej (skrobia)
- 1 szklanka wody
- miska
- ewentualnie kilka kropel barwnika spożywczego
Jak wykonać doświadczenie?
- Wsyp mąkę ziemniaczaną do miski.
- Stopniowo dodawaj wodę, mieszając – proporcja to mniej więcej 2:1 (mąka:woda). Masa powinna być gęsta.
- Spróbuj uderzyć w powierzchnię pięścią z dużą siłą – masa zachowuje się jak ciało stałe.
- Teraz powoli zanurz palec – wchodzi bez oporu jak w zwykłą ciecz.
- Spróbuj szybko wyciągnąć rękę – wymaga wysiłku!
Wyjaśnienie naukowe
Zwykłe ciecze (np. woda) mają stałą lepkość niezależnie od siły nacisku – nazywamy je cieczami newtonowskimi. Skrobia z wodą to ciecz nienewtonowska: jej lepkość zależy od siły nacisku. Przy gwałtownym uderzeniu cząsteczki skrobi nie mają czasu na przepłynięcie i “blokują się”, zachowując się jak ciało stałe. Przy wolnym, delikatnym ruchu – spokojnie przepływają obok siebie jak normalna ciecz. To zjawisko nosi nazwę dylatancji. Podobne właściwości ma mokry piasek na plaży.