Zanim wynaleziono GPS, marynarze nawigowali używając zwykłego kompasu. Możesz zbudować taki sam w kilka minut.
Co nam będzie potrzebne?
- igła do szycia
- magnes (np. z lodówki)
- mały kawałek papieru lub liść
- talerzyk z wodą
Jak wykonać doświadczenie?
- Namagnesuj igłę: pocieraj ją magnesem od uszka (dziurki na nitkę) do czubka, zawsze w tym samym kierunku, około 30–50 razy.
- Połóż kawałek papieru na wodzie w talerzyku – papier powinien się unosić.
- Ostrożnie połóż namagnesowaną igłę na papierze.
- Poczekaj chwilę i obserwuj – igła obraca się i ustawia w kierunku północ–południe.
Wyjaśnienie naukowe
Ziemia zachowuje się jak ogromny magnes z biegunem magnetycznym w pobliżu bieguna geograficznego. Pocierając igłę magnesem, porządkujesz domeny magnetyczne wewnątrz żelaza – małe obszary, w których atomy działają jak miniaturowe magnesy, ustawiają się w jednym kierunku. Namagnesowana igła staje się małym magnesem, który układa się wzdłuż linii pola magnetycznego Ziemi i wskazuje kierunek północny. Papier działa jako ponton – zmniejsza tarcie tak, że igła może swobodnie rotować.