Jeden dotyk palca sprawia, że pieprz rozbiegnie się po talerzu. To nie magia – to napięcie powierzchniowe wody w akcji.
Co nam będzie potrzebne?
- płytki talerz
- woda
- mielony pieprz
- płyn do mycia naczyń
Jak wykonać doświadczenie?
- Nalej wody na talerz – warstwę o grubości kilku milimetrów.
- Posyp powierzchnię wody pieprzem tak, żeby równomiernie ją pokrył.
- Zanurz suchy palec w środku talerza – pieprz nie zareaguje.
- Wytrzyj palec, następnie umyj go odrobiną płynu do naczyń i ponownie dotknij środka talerza.
- Obserwuj: pieprz natychmiast ucieka do brzegów!
Wyjaśnienie naukowe
Woda ma napięcie powierzchniowe – cząsteczki wody na powierzchni przyciągają się wzajemnie, tworząc coś w rodzaju elastycznej “błonki”. Pieprz unosi się na tej błonce. Gdy dodasz płyn do naczyń (detergent), jego cząsteczki (surfaktanty) zmniejszają napięcie powierzchniowe wody w miejscu dotyku. Napięcie pozostaje wyższe przy brzegach talerza, więc woda – a razem z nią pieprz – jest “wciągana” ku krawędziom przez silniejsze napięcie.